Karidesler Neden Ölür? En Sık 7 Sebep
Karides kaybı, hobinin en can sıkıcı anlarından. İyi haber şu ki kayıpların büyük çoğunluğu birkaç yaygın sebepten kaynaklanır ve çoğu önlenebilir. En sık karşılaşılan yedi sebebi ve ne yapabileceğini derledik.
1. Döngüsü tamamlanmamış tank
Yeni kurulan bir tanka karides koymak, kayıpların en yaygın sebebidir. Döngüsü tamamlanmamış bir tankta amonyak ve nitrit birikir ve ikisi de karidesler için zehirlidir. Karides eklemeden önce amonyak ve nitritin birkaç gün boyunca sıfırda kaldığından emin ol. Ayrıntılar tank döngüsü rehberimizde.
2. Hızlı alıştırma
Karidesleri geldikleri torbadan doğrudan tanka boşaltmak, onları bir anda farklı bir pH, sertlik ve sıcaklığa maruz bırakır. Bu ani değişim ilk günlerde kayıplara yol açabilir. Yeni gelen karidesleri damla yöntemiyle en az 1–2 saatte, Caridina'larda daha da yavaş alıştır.
3. Ani ve büyük su değişimleri
Tek seferde suyun yarısını değiştirmek, özellikle değişim suyu tanktaki sudan farklıysa karidesleri strese sokar ve kabuk değişimi sorunlarını tetikleyebilir. Küçük ve düzenli su değişimleri yap, değişim suyunu tank suyuyla aynı sıcaklığa ve mümkün olduğunca benzer değerlere getir.
4. Fazla yem
Yenmeyen yem çürür ve suda amonyağa dönüşür. Karidesler az yiyen canlılardır; tanktaki biyofilm ve yosunlar beslenmelerinin önemli bir kısmını karşılar. Az miktarda yem ver ve birkaç saat içinde tüketilmeyen yemi tanktan çıkar.
5. Bakır ve kimyasallar
Bakır karidesler için zehirlidir, çok düşük miktarlarda bile. Bazı balık ilaçları, gübreler ve su ürünleri bakır içerebilir. Tanka eklediğin her ürünün içeriğini kontrol et. Ayrıca:
- Tankın yakınında böcek ilacı, oda spreyi ve benzeri aerosoller kullanma.
- Elini tanka sokmadan önce sabun, krem ve parfüm kalıntılarından arındır.
- Tanka koyacağın dekor ve malzemelerin akvaryum için uygun olduğundan emin ol.
6. Yüksek sıcaklık
Yaz aylarında tank suyu fark ettiğinden daha fazla ısınabilir. Sıcak su daha az oksijen tutar ve karidesleri strese sokar. Caridina'lar bu konuda özellikle hassastır. Sıcak günlerde tank sıcaklığını kontrol et; su yüzeyine bakan bir fan sıcaklığı birkaç derece düşürebilir. Yüzeyin hareketli olması da suya oksijen karışmasına yardım eder.
7. Kabuk değişimi sorunları
Karidesler büyüdükçe eski kabuklarını atar. Bu sırada kabuğundan tam çıkamayan bir karides ölebilir. Hobide bu durum, karidesin başla gövde arasında beyaz bir halka görünmesiyle bilinir. Kabuk değişimi sorunlarında sık görülen sebepler ani su değişimleri ve uygun olmayan sertlik değerleridir; GH'ın çok düşük olması bunlardan biridir. Değerleri ölç ve değişiklik gerekiyorsa yavaş yap.
Tankta boş bir kabuk bulmak ise genellikle iyi bir işarettir; karidesin büyüdüğünü gösterir. Atılan kabukları tankta bırakabilirsin, karidesler içindeki mineraller için onları yer.
Ne zaman endişelenmeli?
Ara sıra tek bir karidesin ölmesi, özellikle yaşlı bir karidesse, normaldir. Kısa süre içinde birden fazla karides ölüyorsa ise suda bir sorun olma ihtimali yüksektir. Böyle bir durumda:
- Ölü karidesleri hemen tanktan çıkar.
- Amonyak, nitrit, pH ve sıcaklığı ölç.
- Son günlerde tanka yeni ne eklediğini düşün: yem, bitki, ilaç, gübre, dekor.
- Tank suyuyla aynı sıcaklıkta ve benzer değerlerde küçük bir su değişimi yap. Panikle büyük bir değişim yapmak durumu kötüleştirebilir.
Bu rehberdeki değerler ve öneriler, karides hobisinde yaygın kabul gören genel bilgilerdir. Karidesin geldiği hatta, suyuna ve üreticisine göre farklılık gösterebilir. Tankında değişiklik yaparken küçük adımlarla ilerle.