Karides Tankında Planarya, Hidra ve Vortisella
Akvaryum karidesi tankında planarya, hidra ya da vortisella görmek çok yaygındır ve çoğu zaman panik gerektirmez. Önemli olan hangisiyle karşı karşıya olduğunu doğru teşhis etmek ve kiraz karideslerine zarar vermeyen bir yöntemle, sakin adımlarla müdahale etmektir.
Planarya, hidra ve vortisella nedir?
Üçü de karides tankına genellikle yeni bitki, yosun ya da başka bir tanktan gelen suyla girer ve tankta fazla yem olduğunda hızla çoğalır.
- Planarya: 5–15 mm boyunda, beyaz, krem ya da kahverengi bir yassı solucandır. Başı üçgen şeklindedir ve iki göz lekesi vardır. Cama yapışıp süzülerek ilerler, en çok gece ve yem verildikten sonra görünür.
- Hidra: Denizanasının uzak akrabası, birkaç milimetrelik bir poliptir. Cama, yaprağa ya da süsleme bir noktadan tutunur ve ince tentaküllerini suya uzatır. Beyaz, kahverengi ya da yeşil olabilir.
- Vortisella: Karidesin kabuğuna ve bacaklarına tutunan, çan şeklinde, gözle zor seçilen tek hücreli bir canlıdır. Karidesin üzerinde beyazımsı, tüylü bir kaplama gibi görünür.
Planarya mı, zararsız beyaz solucan mı?
Karides tankında görülen her beyaz solucan planarya değildir. En sık karışan canlı, ince ve iplik gibi nematodlar (detritus solucanları) ve kum içinde yaşayan küçük solucanlardır. Bunlar genellikle zararsızdır ve artık yemle beslenir.
- Planarya: yassıdır, cama yapışıp düzgünce süzülür, üçgen başı ve göz lekeleri seçilebilir.
- Nematod: ip gibi incedir, suda kıvrılarak "S" hareketiyle yüzer, belirgin bir başı yoktur.
Çok sayıda nematod görüyorsan bu bir tedavi işareti değil, fazla yem verdiğinin işaretidir.
Hangisi gerçekten zararlı?
Planarya yavru karidesleri ve kabuk değiştirdiği için savunmasız kalan küçük karidesleri avlayabilir. Kalabalık bir planarya popülasyonu koloninin büyümesini belirgin şekilde yavaşlatır. Hidra tentaküllerindeki yakıcı hücrelerle yeni doğan yavruları yakalar; yetişkin karideslere genellikle zarar veremez ama üremeyi baskılar. Vortisella ise tek başına genellikle öldürücü değildir. Ancak karidesin üzerini kalın şekilde kaplıyorsa hareketini zorlaştırır ve tankta su kalitesinin ya da akışın yetersiz olduğunu gösterir.
Karides tankımda neden planarya veya hidra çıkıyor?
Neredeyse her zaman iki sebep vardır: fazla yem ve karantinasız yeni ekleme. Yem artıkları ve çürüyen bitki parçaları bu canlıların besin deposudur. Yeni aldığın bir yosun parçasıyla gelen birkaç birey, bol yem olan bir tankta birkaç hafta içinde çoğalabilir. Doğru beslenme miktarını akvaryum karidesi ne yer rehberinde anlattık.
İlaçsız temizlik: ilk yapılacaklar
- Yemi azalt. Birkaç gün yemi kes ya da çok azalt; karidesler tanktaki biyofilmle idare eder. Bu, hidra için tek başına en etkili yöntemdir: besin bulamayan hidralar küçülür ve azalır.
- Artıkları temizle. Yem tabağı kullan, kalan yemi 2–3 saat içinde çıkar, dipteki birikintiyi sifonla.
- Planarya tuzağı kur. Küçük, dar girişli bir tuzağın içine az miktarda et ya da balık parçası koyup akşam tanka bırak, sabah içindeki planaryalarla birlikte çıkar. Tuzak popülasyonu azaltır ama genellikle tek başına bitirmez; birkaç gece tekrarlamak gerekir.
- Görünenleri elle al. Camdaki planarya ve hidraları bir pipet ya da hortumla su değişimi sırasında çekebilirsin.
Kimyasal tedavi kullanmalı mıyım?
İlaçsız yöntemler yetmezse, hobide planarya ve hidraya karşı kullanılan ürünler vardır. En bilinenleri fenbendazol içeren ürünler ve betel cevizi özlü ürünlerdir. Karides tanklarında yaygın kullanılırlar ve doğru kullanıldıklarında karideslere genellikle zarar vermedikleri bildirilir, ama iki önemli uyarı var:
- Bu ürünlerin çoğu salyangozları öldürür. Değerli salyangozların varsa tedaviden önce başka bir kaba al.
- Ölen çok sayıda planarya suyu kirletebilir. Tedavi süresince ve sonrasında su değerlerini izle, gerekirse ek su değişimi yap.
Dozu asla tahminle ayarlama; ürünün kendi talimatına uy. Mümkünse önce küçük bir kapta birkaç karidesle dene. Hiçbir zaman bakır içeren bir ürün kullanma; bakır karidesler için zehirlidir.
Peki vortisella için ne yapmalıyım?
Vortisella genellikle tankın genel durumuyla ilgilidir: fazla organik yük, durgun su ve seyrek su değişimi. Yemi azalt, düzenli küçük su değişimleri yap ve suyun tankın her köşesinde hafifçe hareket etmesini sağla. Kabuk değiştiren karides vortisellayı eski kabuğuyla birlikte bırakır; koşullar düzeldiğinde sorun çoğu zaman kendiliğinden geçer. Bazı deneyimli hobiciler yoğun vortisellada kısa tuz banyosu uygular, ama karidesler için riskli bir işlemdir; önce tank koşullarını düzeltmeyi dene. Kayıplar yaşıyorsan karides ölüm sebepleri rehberine de göz at.
Tekrarını önlemek için
- Yeni bitki ve yosunları tanka koymadan önce birkaç gün ayrı bir kapta beklet ve gözle kontrol et.
- Az yem ver; 2–3 saat içinde bitmeyen yemi çıkar.
- Haftalık %10–20 su değişimini aksatma.
- Tankı kurarken döngünün tamamlanmasını bekle; olgun ve dengeli bir tank bu sorunlara daha dayanıklıdır. Ayrıntılar karides tankı kurulumu rehberinde.
Bu rehberdeki değerler ve öneriler, karides hobisinde yaygın kabul gören genel bilgilerdir. Karidesin geldiği hatta, suyuna ve üreticisine göre farklılık gösterebilir. Tankında değişiklik yaparken küçük adımlarla ilerle.